pata, la: sust. Estremidá [de les que tienen los animales pa caminar, pa correr]. 2 Pieza [de les que tien un mueble p’apoyar en suelu]. 3 Madreña ensin tazos o colos tazos gastaos. 4 fam. Pierna [d’una persona]. 5 fam. Suerte, fau. || A cuatro pates, coles manes y les rodiyes o coles manes y los pies puestos en suelu. || A Dios per una pata, fam. muncho [comer]. || A la pata coxa, xuegu [que consiste en saltar apoyando namái un pie en suelu]. 2 Apoyando namái un pie en suelu y l’otru llevantáu. || A pata, fam. caminando. || A pates cachaes, fam. coles piernes abiertes, cola mesma postura que se monta a caballu. || A pie pata, andando. || Al demoniu per una pata, fam. muncho [comer]. || Al diañu per una pata, fam. muncho [comer]. || Alzar les pates (d’atrás), fam. dicir una tontada, una babayada. || Alzase de les pates d’atrás, fam. rebelase [nun atendiendo a razones]. || Bígaru de pates, Pagurus bernhardus, crustaceu marín [pequeñu que se protexe con una cáscara de bígaru o d’otru moluscu paecíu]. || Col rabu ente les pates, fam. avergonzáu. 2 Dexando d’intervenir en daqué [por vergüenza]. 3 Aceptando daqué que nun gusta, que nun se quier [nuna reña, nun discutiniu]. || Como pata de mula, fam. muncho, en gran cantidá. || Culiebra de cien pates, [tipu de] ciempiés. || Criar pates, fam. desapaecer [daqué]. El bolígrafu crió pates y nun lu alcontramos. 2 Marchar [daquién]. || Dar (a) la pata, fam. andar [muncho]. 2 Apurar, dir apriesa o más apriesa. 3 Andar [d’un llau pa otru ensin facer nada]. || Dar coles pates en culu, fam. correr apriesa y llevantando muncho los pies. 2 Dir apuráu, con priesa. 3 Fracasar dafechu, del too. || Dar pata, ayudar [a daquién] a montar nuna caballería. || De pates, fam. coles piernes per delantre. || Enroscar el rabu ente les pates, fam. despreocupase de daqué. 2 Acobardase, echase p’atrás [nun asuntu]. || Espurrir la pata, fam. morrer. || Estirar la pata, fam. morrer. || Llevantar les pates, fam. marchar, colar [d’un sitiu]. 2 Rebelase [nun atendiendo a razones]. || Llevantase de les pates d’atrás, fam. rebelase [nun atendiendo a razones]. || Metedura de pata, fam. error, equivocu. || Meter el rabu ente les pates, fam. avergonzase. 2 Dexar d’intervenir en daqué [por vergüenza]. 3 Aceptar daqué que nun gusta, que nun se quier [nuna reña, nun discutiniu]. || Meter la pata (hasta’l cuezu), fam. equivocase. 2 Metese [n’asuntos ayenos]. || Morrer de pates marielles, fam. morrer ensin remediu. || Nun tener peles pates, fam. tar percansáu. || Onde’l diañu punxo la pata, fam. nun sitiu peligrosu al que nun se llega fácil. 2 Un sitiu peligrosu al que nun se llega fácil. || Pasar per debaxo la pata, fam. nun facer casu de [daqué o daquién]. 2 Facer [daqué] con facilidá. || Pata blanca, Holcus lanatus, vitola, planta [que tien les fueyes con llanuxu]. || Pata de gallu, Linaria triornithophora, planta [coles flores de color rosa fuerte asemeyaes a paxarinos]. || Pata (de) lloba, Ranunculus repens, patalloba, planta [con llanuxu que tien les flores pequeñes y de color mariello brillante]. || Pata (de) llobu, Chaerophyllum hirsutum, patallobu, planta [que tien les fueyes con llanuxu y les flores blanques o arrosaes]. 2 Helleborus viridis, planta [dañible de flores verdes o arrosaes]. || Pata de potru, desigualdá [que tien el filo que se fila]. || Pata del mediu, fam. pene. || Pata la mula, Tussilago farfara, planta [de flores marielles que-y salen primero que les fueyes]. || Pata renga, de mala calaña. || Pates (pa) arriba, fam. cola parte que tenía que tar p’abaxo mirando p’arriba. 2 Mal curioso, ensin orde [daqué]. Dexó’l cuartu pates arriba. || Ricar la pata, fam. cafiar, molestar. 2 Insistir con aporfiadura [pa que se faga daqué]. || Rincar la pata, fam. cafiar, molestar. 2 Insistir con aporfiadura [pa que se faga daqué]. || Romper una pata’l diablu, *espresión cola que s’amuesa la sorpresa que causa un fechu que nun ye habitual. ¡Madrugasti! ¿Qué pata rompió güei’l diablu? || Roncar la pata, fam. cafiar, molestar. 2 Insistir con aporfiadura [pa que se faga daqué]. || Rucar la pata, fam. cafiar, molestar. 2 Insistir con aporfiadura [pa que se faga daqué]. || Tener una pata en [daqué], fam. tar mui cerca de [daqué], cuasi dientro de [daqué]. || Tener una pata na güesera, fam. tar a puntu de morrer. || Tirar la pata, fam. folganzaniar, nun trabayar [por falta de gana, porque nun apetez]. || Zarrar les pates, estrechase y zarrase dafechu una capa carbón según s’avanza. 2 fam. Negase dafechu [a daqué].